IX spotkanie z cyklu „Literatura i Historia”: „Antoni Ferdynand Ossendowski – Ambasador Dialogu Kult

Bohaterem kolejnego spotkania z cyklu „Literatura i Historia” będzie Antoni Ferdynand Ossendowski. O jego życiu i twórczości opowie Witold Szirin Michałowski - podróżnik, pisarz, dziennikarz oraz znawca jego książek i biografii. Jest autorem kilkunastu pozycji podróżniczych oraz reportażowych, między innymi wydanej w 1972 roku Tajemnicy Ossendowskiego oraz Wielkiego safari Antoniego O. z 2004 roku poświęconych osobie pisarza. Warto też wspomnieć, że Witold Michałowski wraz z Piotrem Malczewskim odbyli podróż śladami ucieczki Ossendowskiego - opisanej później w Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów – z Rosji do Kraju Urianchajskiego w środkowej Azji za co zostali wyróżnieni nominacją do prestiżowej nagrody podróżniczej Kolosy. Podczas spotkania będzie można również obejrzeć filmy poświęcone sylwetce Ossendowskiego oraz barona Romana von Ungerna – generała carskiej Rosji, nieprzejednanego wroga bolszewickiej rewolucji, który pragnąc postawić jej tamę walczył o proklamowanie teokratycznej Monarchii Mongolskiej.

Ossendowski był z wykształcenia przyrodnikiem, ale jego prawdziwą pasją było podróżowanie. To właśnie relacje ze swoich wojaży - między innymi po Afryce, Indiach, Chinach, Japonii, ale też Polsce – uczynił kanwą swoich książek. Napisał ich ponad 70, w tym Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów, beletryzowaną relację z pobytu we współrządzonej przez „szalonego Barona” Mongolii, gdzie znalazł się podczas ucieczki przed bolszewicką CzeKa. Jego pisane w konwencji przygodowej powieści zyskały niebywałą popularność; był obok Sienkiewicza najczęściej tłumaczonym polskim autorem, a relacja z mongolskiej eskapady przełożona została na dziewiętnaście języków. Niestety pierwsza beletryzowana biografia Włodzimierza Lenina, uderzająca w mit jego przywództwa, nie zaskarbiła Ossendowskiemu miłości komunistycznej Rosji - w czasach Polski Ludowej był uznawany za persona non grata. Po wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej NKWD tak silnie obawiało się wpływu jego antykomunistycznego dorobku, że pochowanego w 1945 w Milanówku Ossendowskiego wykopano z grobu, aby sprawdzić czy na pewno nie żyje.