Pruszków Żbików wykład Zanim powstał Pruszków historia miasta od wsi do przemysłu 12 kwietnia 2026

W niedzielę 12 kwietnia 2026 r., o godz. 11.00 w Pruszkowie, a dokładnie na Żbikowie, odbył się bardzo ciekawy, zarazem unikalny wykład publiczny dr. Mirosława Wawrzyńskiego „Zanim powstał Pruszków”. Jego organizatorem było Stowarzyszenie Dzieci Wojny, a środki finansowe pochodziły z projektu „Ku pamięci dla przyszłych pokoleń” z budżetu Powiatu Pruszkowskiego. Patronat honorowy na cyklem kilku wykładów objął prezydent Pruszkowa Piotr Bąk.

Miejsce, gdzie odbył się wykład było bardzo zacne – ul. 3 Maja 124, blisko kościoła żbikowskiego. Jest to także historyczna budowla, z nieco krótszą tradycją niż liczy samo miasto. Jest w niej bardzo fajna, duża sala do wszelkich zajęć. Publiczność dopisała, pojawiło się ok. 60-70 osób.

Wykładowi towarzyszyła mikro wystawa 10 prac malarskich pań z Klubu Seniora w Malichach z Sekcji Malarskiej. Założyła ją i prowadzi od początku p. Maria Czeley-Dudek. Słuchacze wykładu mieli jeszcze tę miłą okazję, aby z bliska zobaczyć bardzo ciekawe, malichowskie dzieła malarskie: Marii Czelej-Dudek, Wiesławy Lewan, Mirosławy Matłosz, Elżbiety Sudnickiej, Barbary Więch i Barbary Żółtowskiej.

Wracając do samej prelekcji to dotyczyła ona XIX w. genezy dziejów powstania małego miasta przemysłowego pod Warszawą. Jakie czynniki, kto i kiedy doprowadziły, że powstało ono na początku XX w. Głównym zadaniem było syntetyczne pokazanie na przykładzie Pruszkowa jak de jure wieś i folwark w XIX w. zamieniły się w de facto „osadę przemysłową”, a ona w 1916 r. stała się miastem. Bowiem Warszawa z bliskimi okolicami, jak np. Pruszków, od czasów Królestwa Polskiego stały się Ziemią Obiecaną dla ludzi ambitnych i zdolnych. Szukali oni pracy i szczęścia. Z tego powodu m.in. Pruszków, jako ta niedaleka peryferia Warszawy pod koniec XIX w. stał się kolebką błyskawicznego rozwoju nowoczesnego przemysłu. Znakomite wyroby przemysłowe, które w nim powstawały, trafiały głównie na rynek Rosji, ale nie tylko.

Główne zagadnienia, które prelegent omówił były takie:

1. Wprowadzenie

1.1. Czasy Iwana Skwarcowa (przed 1836-1850)

1.2. Czasy Jana i Józefa Epsteinów (1851-1877)

1.3. Czasy Stanisława Wołowskiego (1877-1892)

1.4. Czasy Jadwigi i Antoniego hr. Potulickich (1892-1916)

2. Dyskusja – pytania, uwagi, uzupełnienia

Prelekcja trwała ok. 60-65 minut, a potem ok. 25-30 minut był czas na ciekawe dyskusje i trudne pytania. Po jej zakończeniu prelegent dyskutował i odpowiadał na różne pytania i wątpliwości uczestników. Wykładowca krótko, wyczerpująco i zwięźle odpowiedział na te wszystkie, czasami trudne pytania uczestników. Całe wydarzenie udało się znakomicie.

Tekst & zdjęcia - Mirosław Wawrzyński